Köttur að breima: Líffræðilegar skýringar og hegðunarmynstur
Hvað þýðir það þegarkettir breima?
þegarkettir breima, eða fara í pörunarhita, eru þeir að sýna hegðun sem tengist æxlunartímabili. Þetta ástand er oftast hjá ófrjósemisjónum og er afleiðing hormónabreytinga í líkamanum. Breimun hefst gjarnan þegar ljósið eykst á vorin, þar sem ljósmagn hefur áhrif á hormónakerfi katta. Það er að skilja eftir auka kattaeigendur þetta ástand, bæði til að vera gegn óæskilegri æxlun og að velferð dýrsins.
Líffræðilega eru hormónin estrógen og litningaleiðnir hormónar eins og GnRH (gonadotropin-releasing hormone) lykilatriði í að setja af stað þetta tímabil. Heiladingullinn losar hormón sem örva eggjastokka og valda því að læðan fer í hitann. Kettir eru kallaðir „induced ovulators“, sem þýðir að þeir framleiða egg við samfarir, ekki sjálfkrafa á reglulegum hring. Þetta skapar sérstætt dæmi í hegðun og skýrir hvers vegnalæður geta breimað oftán undangenginna frjósemisbrota.
Einkenni þess að köttur sé að breima
Einkennin geta verið bæði hávær og áleit. Það er á sama tíma og það er tilbúið að fara og það er á sama tíma, oft miðað við að kvarta eða kalla á. Auk þess nudda þær sig upp að hlutum, rúlla sér um gólf og halda afturendanum upp meðan þær troða. Þetta er ekki tilviljunarkennd hegðun heldur þróunarfræðilega markviss háttur til að laða aðkarldýr.
Sumar læður geta orðið kvíðnar eða jafnvel árásargjarnar, sem getur komið óvænt fyrir eigin tíma sem eru ekki kunnugir þessu tímabili. Að auki má taka eftir hækkandi líkamshita, oftar litlum þvaglátum og aukinni hrifningu við hljóð eða hreyfingar. Því er hegðunarmynstur sem bendir til þess að kunna að greinakisan se að breima, ef eigandinn forðast óvart margar kettlinga.
Hversu oft fara kettir í hitann?
Ófrjósemisóaðar læðurgeta farið í hitann allt að öðru hverju eða þriðja vikudag yfir vor og sumar. Þetta fer eftir umhverfisaðstæðum eins og birtutíma, hitastigi og félagsskap við aðra ketti. Í lokuðu heimilisumhverfi við stöðugan hita og ljós má búast við tíðari bremum. Þetta getur gert sameiginlega sambúð erfiða þar sem mikill hávaði og óróleiki trflalar daglegt líf.
Og þá er það á sama tíma og þú dvelur í lok dags. Þetta stöðugt ástand getur haft áhrif á meltingu, svefn og almenna heilbrigði. Því eru í mörgum tilvikum mælt meðófrjósemisaðgerðtil að viðhalda líkamsjafnvægi og bæta gæði sambandsins milli katta og eiganda.
Hvernig má bregðast við breimandi ketti?
Mikilvægasta aðgerðin til að koma í veg fyrir endurtekið ástand breiddarinnar er að látagelda eða ófrjósemisgera kettinn. Þetta dregur úr hormónabreytingum og þannig hætti þeir að sýna þessi einkenni. Aðgerðina ætti helst að framkvæma fyrir kynþroska, sem er á bilinu 4–6 mánaða hjá flestum köttum.
Ef eigandinn kýs að halda kettinum frjóum, þá er enn að veita honum athygli, leikföng og rólegt rými til þess að draga úr stressi og róa taugakerfi hans. Á meðan á breiðu stendur er einnig mælt með að halda kettinum innandyra til að koma í veg fyrir óæskilega pörun.Kattarsprey m/innihalda ferómónigeta líka aðstoð við róun.
Áhrif breimunar á heilsu katta
Langvarandi breimun án samræðis getur neikvætt áhrif á heilsu. Læður sem eru síbreimandi eru líklegri til að þróast með sér legbólgu, efnaskiptavandamál eða hegðunarfiðrildi. Fræðilegar rannsóknir sýna að endurtekin hormónahækkanir hafa áhrif á æxlunarfæri og jafnvel hjartslátt og hormónavirkni annarra líffæra.
Þar af leiðandi er að líta áæxlunarhegðun kattaekki aðeins út frá lífefnafræðilegu sjónarhorni, heldur sem heildrænan þátt í heilsu þeirra og velferð. Þá er gott að hafa það gott og gott að gera.
Niðurstaða
Breimun í köttumer flokkið ferli sem krefst skilnings eigenda. Með því að greina einkennin, bregðast við með aðgerðum sem tryggja velferð dýrsins og hugsanlega ófrjósemisaðgerð, má bæta líf kattarins mikils. Framþróun í rannsóknum og menntun eiginda er lykill að ábyrgri kattarhirðu í nútímasamfélagi.